Long COVID: waarom blijft uw lichaam in de herstelstand staan?

"Waarom ben ik nog steeds zo moe? Waarom lukt het niet om mijn oude leven weer op te pakken?" Waarom blijf ik zo moe na Long COVID? De biologische processen achter langdurige klachten

Het zijn vragen die ik regelmatig hoor in mijn praktijk.

Veel mensen herstellen na een COVID-infectie binnen enkele weken. Maar er is ook een groep die maanden of zelfs jaren later nog kampt met vermoeidheid, brain fog, spierpijn, kortademigheid, hartkloppingen of een sterk verminderde belastbaarheid.

Long COVID is geen ingebeelde aandoening. De klachten zijn echt. Alleen zien we vaak dat er niet één oorzaak is, maar dat verschillende biologische systemen tegelijkertijd uit balans zijn geraakt.

Het lichaam blijft in de alarmstand

Na een infectie hoort het immuunsysteem weer tot rust te komen. Bij sommige mensen lijkt dat herstelproces niet volledig plaats te vinden.

Er kunnen verschillende processen tegelijk een rol spelen, zoals:

• een ontregeld immuunsysteem;

• langdurige laaggradige ontstekingen;

• veranderingen in de energievoorziening van de cellen;

• verstoringen van het autonome zenuwstelsel;

• veranderingen in de darmgezondheid;

• slaapstoornissen;

• verminderde belastbaarheid.

Juist de combinatie van deze factoren kan verklaren waarom klachten zo uiteenlopend zijn.

Waarom is vermoeidheid vaak zo overheersend?

Veel mensen met Long COVID beschrijven niet zomaar vermoeidheid.

Ze ervaren alsof de batterij nooit meer volledig wordt opgeladen.

Dat is iets anders dan "gewoon moe zijn".

Vanuit mijn visie wordt steeds meer gekeken naar de rol van de mitochondriën. Dit zijn de energiecentrales van onze cellen. Wanneer de energievoorziening minder efficiënt verloopt, kan dat bijdragen aan een verminderd uithoudingsvermogen en een tragere hersteltijd.

Hoewel onderzoek nog volop in ontwikkeling is, worden veranderingen in de mitochondriale functie steeds vaker onderzocht als één van de mogelijke verklaringen voor langdurige vermoeidheidsklachten.

De darm wordt vaak vergeten

Na een infectie kan ook de darmgezondheid veranderen.

De darm speelt een belangrijke rol bij:

• het immuunsysteem;

• de opname van voedingsstoffen;

• ontstekingsprocessen;

• de communicatie tussen darm en hersenen.
  

Wanneer de darm langdurig uit balans raakt, kan dit invloed hebben op het herstel van het hele lichaam.

Waarom verschilt Long COVID zo sterk per persoon?

Omdat ieder lichaam anders reageert.

De één heeft vooral neurologische klachten.

De ander ervaart hartkloppingen.

Weer iemand anders heeft vooral spierpijn of ernstige vermoeidheid.

Daarom geloof ik niet in een standaardaanpak voor iedereen.

Het is belangrijk om te onderzoeken welke biologische processen bij ú mogelijk een rol spelen.

Een integrale benadering

Binnen mijn praktijk kijk ik niet alleen naar de diagnose Long COVID, maar naar het totaalplaatje.

Denk hierbij aan:

• voeding;

• slaap;

• stress;

• darmgezondheid;

• het dag- en nachtritme;

• ontstekingsprocessen;

• energiehuishouding;

• leefstijl;

• eventuele bloeduitslagen.

Door deze factoren met elkaar in verband te brengen ontstaat vaak meer inzicht in wat het herstel mogelijk belemmert. Het brein en het immuunsysteem blijven soms met elkaar communiceren Bij een deel van de mensen met Long COVID lijkt het immuunsysteem ook na de acute infectie nog actief te blijven. Onderzoek suggereert dat aanhoudende immuunactivatie en neuro-inflammatie kunnen bijdragen aan klachten zoals vermoeidheid, brain fog, concentratieproblemen, overprikkeling en een verminderde belastbaarheid. Hierdoor lijkt het alsof het lichaam in een voortdurende herstel- of alarmfase blijft functioneren. Het doel is daarom niet alleen om klachten te onderdrukken, maar ook om te onderzoeken welke biologische processen het herstel mogelijk belemmeren. Vanuit een integrale benadering kan aandacht worden besteed aan factoren zoals voeding, darmgezondheid, slaap, stressregulatie en leefstijl om het lichaam zo goed mogelijk te ondersteunen.

Ik vergelijk het soms met een wond die aan de buitenkant genezen lijkt, maar onder de huid nog niet volledig tot rust is gekomen. Hoewel het virus verdwenen kan zijn, kunnen bij een deel van de mensen de biologische herstelprocessen nog steeds ontregeld zijn. Juist die aanhoudende communicatie tussen het immuunsysteem en het brein wordt steeds vaker onderzocht als mogelijke verklaring voor langdurige klachten bij Long COVID.

Long COVID vraagt om geduld en inzicht. Herstel verloopt zelden in een rechte lijn.

Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar de klachten te kijken, maar ook naar de biologische processen die mogelijk bijdragen aan het herstel.

Een integrale benadering betekent niet dat er één oplossing is, maar wel dat verschillende leefstijl- en gezondheidsfactoren kunnen worden meegenomen om het lichaam zo goed mogelijk te ondersteunen. Wil je meer weten? Boek een uitgebreide gezondheidsintake via www.n-health.nl dan maken we alles inzichtelijk voor jou en weet je welke stappen je kan gaan zetten.

Wetenschappelijke onderbouwing

• Davis HE, McCorkell L, Vogel JM, et al. Long COVID: major findings, mechanisms and recommendations. Nature Reviews Microbiology. 2023.

• Altmann DM, Whettlock EM, Liu S, et al. The immunology of Long COVID. Nature Reviews Immunology. 2023.

• Peluso MJ, Deeks SG. Early clues regarding the pathogenesis of Long COVID. Trends in Immunology. 2022.

• Su Y, Yuan D, Chen DG, et al. Multiple early factors anticipate post-acute COVID-19 sequelae. Cell. 2022.

• Nalbandian A, Sehgal K, Gupta A, et al. Post-acute COVID-19 syndrome. Nature Medicine. 2021.