Darmgezondheid begint in de mond: waarom uw mond veel meer invloed heeft dan u denkt

Wanneer mensen denken aan darmgezondheid, denken ze meestal aan probiotica, vezels of een ontlastingsonderzoek. Maar de eerste stap van een gezonde darm begint veel eerder. Niet in de maag. Niet in de dunne darm.

Hij begint in uw mond.

De mond vormt namelijk de toegangspoort tot het gehele spijsverteringskanaal. Alles wat daarna gebeurt, wordt mede bepaald door wat er in de mond gebeurt.

Steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een verstoord mondmicrobioom niet alleen samenhangt met tandvleesproblemen, maar ook met chronische ontstekingen, diabetes, hart- en vaatziekten, darmziekten en zelfs neurodegeneratieve aandoeningen.

De mond is geen los onderdeel van het lichaam

Uw mond bevat meer dan 700 verschillende bacteriesoorten. Samen vormen zij het orale microbioom.

Wanneer dit microbioom gezond is:

• worden schadelijke bacteriën onder controle gehouden

• blijft het tandvlees gezond

• wordt voedsel optimaal voorbereid op de vertering

• ontstaat er minder laaggradige ontsteking

Maar wanneer dit evenwicht verstoord raakt, ontstaat een heel ander beeld.

Schadelijke bacteriën krijgen de overhand en kunnen via:

• het speeksel

• de bloedbaan

• ingeslikte bacteriën

hun invloed uitoefenen op de rest van het lichaam.

Iedere dag slikt u miljarden bacteriën door

Dat klinkt misschien vreemd, maar iedere dag slikken we enorme hoeveelheden mondbacteriën door.

Bij een gezond mondmicrobioom vormt dat geen probleem.

Bij tandvleesontstekingen of een ernstige verstoring verandert dit echter volledig.

Onder andere bacteriën zoals:

• Porphyromonas gingivalis

• Fusobacterium nucleatum (darmkanker)

• Treponema denticola

kunnen vervolgens de darm bereiken.

Daar kunnen zij:

• de darmflora verstoren

• de darmwand beïnvloeden

• het immuunsysteem activeren

• laaggradige ontstekingen versterken
  

Een ontstoken tandvlees betekent niet alleen een probleem in de mond

Veel mensen zien af en toe bloedend tandvlees als iets onschuldigs.

In werkelijkheid betekent bloedend tandvlees vrijwel altijd:

Er is sprake van een ontstekingsreactie.

Via de kleine bloedvaatjes kunnen bacteriën en ontstekingsstoffen vervolgens de bloedbaan bereiken.

Daarom zien onderzoekers verbanden tussen parodontitis en onder andere:

• diabetes type 2

• reumatoïde artritis

• hart- en vaatziekten

• ziekte van Alzheimer

• inflammatoire darmziekten

• zwangerschapscomplicaties

Dat betekent niet dat tandvleesontsteking deze ziekten veroorzaakt, maar wel dat chronische ontsteking een belangrijke verbindende factor lijkt te zijn.

Goed kauwen is de eerste stap van een gezonde darm

Vaak vergeten we nog een ander belangrijk onderdeel.

Voeding wordt niet pas verteerd in de maag.

De vertering begint al tijdens het kauwen.

Goed kauwen zorgt voor:

• meer speekselproductie

• afgifte van verteringsenzymen

• betere vermenging van voedsel

• kleinere voedseldeeltjes

• minder belasting van maag en darmen

Wie haastig eet, belast zijn spijsvertering vaak onnodig.

Speeksel is veel meer dan water

Speeksel bevat tientallen stoffen die belangrijk zijn voor de gezondheid.

Onder andere:

• enzymen

• antistoffen

• antimicrobiële eiwitten

• mineralen

• groeifactoren

Daarnaast helpt speeksel om de zuurgraad in de mond te reguleren.

Bij een droge mond ontstaat daarom vaak sneller:

• tandbederf

• tandvleesproblemen

• schimmels

• verstoring van het mondmicrobioom
  

De verbinding tussen mond en darm

Steeds meer onderzoek laat zien dat het mondmicrobioom invloed kan hebben op:

• de samenstelling van de darmflora

• darmdoorlaatbaarheid

• immuunactiviteit

• ontstekingsprocessen

Daarmee ontstaat een interessante gedachte.

Wanneer we alleen proberen de darmflora te herstellen, maar de mond vergeten, behandelen we eigenlijk slechts een deel van het probleem.

Wat kunt u zelf doen?

Een gezonde darm begint daarom vaak met een gezonde mond.

Praktische stappen zijn:

• poets tweemaal per dag zorgvuldig

• reinig dagelijks tussen de tanden

• laat tandvleesproblemen behandelen

• kauw rustig en grondig

• vermijd voortdurend snacken

• beperk suiker en ultrabewerkte voeding

• ondersteun een gezonde speekselproductie door voldoende water te drinken

• eet voeding rijk aan polyfenolen en vezels die zowel het mond- als darmmicrobioom ondersteunen Binnen de integrale geneeskunde kijken we niet naar losse organen.

De mond, darmen, hersenen, hormonen en het immuunsysteem communiceren voortdurend met elkaar.

Daarom begint herstel soms op een plek waar u het misschien niet verwacht.

Niet in de darm.

Maar in uw mond. Wilt u werken aan uw darmgezondheid? Plan hier een afspraak in: www.n-health.nl

Wetenschappelijke publicaties

Abusleme, L., et al. (2021). The oral microbiome and systemic health. Nature Reviews Microbiology.https://www.nature.com/articles/s41579-021-00630-4

Kitamoto, S., et al. (2020). The intermucosal connection between the mouth and gut in commensal pathobiont-driven colitis. Cell.https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(20)30256-1

Segata, N. (2019). The human microbiome: oral and gut microbial communities. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology.https://www.nature.com/nrgastro

Hajishengallis, G. (2015). Periodontitis: from microbial immune subversion to systemic inflammation. Nature Reviews Immunology.https://www.nature.com/articles/nri3785

Peng, X., Cheng, L., You, Y., et al. (2022). Oral microbiota in human systematic diseases. International Journal of Oral Science.https://www.nature.com/articles/s41368-022-00163-4

Deo, P. N., & Deshmukh, R. (2019). Oral microbiome: Unveiling the fundamentals. Journal of Oral and Maxillofacial Pathology.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6853036/